De overgang tussen zomer- en winteruur is meer dan een simpele aanpassing van onze klokken; het is een fenomeen dat 2 keer per jaar een impact heeft op ons dagelijkse leven en vooral voor die werknemers die nachtdiensten draaien.
In deze blog werpen we een blik op de effecten van de uurverandering op de biologische klok en gezondheid maar lees je ook wat de impact is op je werkrooster en verloning.
Wanneer start het zomer- en winteruur?
De zomertijd start altijd in het laatste weekend van maart. De overgang naar de wintertijd vindt elk jaar plaats tijdens het laatste weekend van oktober. Dat gebeurt altijd tijdens de nacht van zaterdag op zondag.
In maart verzetten we de klok om 2 uur 's nachts een uur vooruit en in oktober zetten we de klok een uur terug.
Voor de meeste werknemers heeft de overgang van zomer- naar wintertijd of omgekeerd weinig gevolgen. In het ene geval win je een uur slaap, in het andere geval slaap je een uur minder en kom je maandagochtend iets minder goed uitgerust van je weekend weer aan het werk.
Voor werknemers die in ploegendienst werken, kan de uurverandering een grotere impact hebben op hun biologische klok, gezondheid, werkrooster en verloning.
Wat betekent de uurverandering voor jou als je 's nachts werkt?
Werkgevers moeten rekening houden met specifieke wetgeving wat werkuren en pauze betreft, die ook geldt tijdens de uurveranderingen. Volgens de Belgische arbeidswetgeving moet de werkgever ervoor zorgen dat de arbeidsduur, ook tijdens nachtdiensten, de gezondheid en veiligheid van de werknemers niet in gevaar brengt.
Een nachtdienst bestaat meestal uit een vast aantal uren met een specifiek werkrooster, bijvoorbeeld van 22.00 tot 6.00 uur. Tijdens de nacht van de uurverandering wordt de klok een uur voor- of achteruit gezet, waardoor een uur extra aan de nacht wordt toegevoegd of een uur wordt geschrapt.
Sommige werkgevers kiezen ervoor om het extra gewerkte uur te compenseren, terwijl andere het als reguliere werktijd beschouwen, afhankelijk van de individuele en collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s). Om er zeker van te zijn dat je weet hoe de overgang van zomer- naar wintertijd en omgekeerd bij jouw werkgever geregeld wordt, raden we je aan contact op te nemen met je hr-afdeling.
Welke impact heeft de overgang van zomer- en wintertijd op je loon?
Werknemers die zowel werken tijdens de overgang van winter- naar zomertijd en zomer- naar wintertijd
De werknemer die tijdens de overgang naar zomertijd in de nachtdienst werkt, wordt betaald voor 8 uur, ook al heeft hij er in werkelijkheid maar 7 gewerkt. Dat extra uur aan loon moet worden gezien als vooruitbetaling voor het 9de uur, dat je tijdens de overgang naar wintertijd zal werken. Bij de overgang naar de wintertijd ontvangt de werknemer 8 uur loon voor 9 uur werk. Op die manier ontvangen werknemers in totaal het normale loon voor twee diensten van 8 uur.
Werknemers die enkel werken tijdens de overgang van winter- naar zomertijd of zomer- naar wintertijd:
- Werknemers die 7 uur werken vanwege de overgang naar de zomertijd, krijgen toch loon voor 8 uur werk. Concreet betaalt de werkgever 1 uur meer dan het aantal werkelijk gewerkte uren;
- Werknemers die 9 uur werken als gevolg van de omschakeling naar wintertijd, krijgen loon voor 9 uur werk.
Werknemers die via een uitzendcontract worden tewerkgesteld
Als uitzendkracht word je verloond op basis van het aantal gewerkte uren. Het uitzendbureau betaalt je een vast uurloon dat is overeengekomen tussen jou en de opdrachtgever. De meeste uitzendkantoren betalen uitzendkrachten per week uit op basis van het aantal gewerkte uren van de voorbije week, tenzij er specifieke afspraken zijn gemaakt met de opdrachtgever. Contacteer dus zeker je uitzendkantoor en vraag naar de specifieke regeling tijdens de uurverandering.
Hoe kan je je voorbereiden op de overgang naar zomer- of wintertijd?
De biologische klok
Onze biologische klok reguleert het slaap-waakpatroon en wordt beïnvloed door veranderingen in licht. Wanneer we plotseling de klok verzetten, kan dat leiden tot een mismatch tussen ons intern en externe omgeving, met slaapproblemen, vermoeidheid en zelfs langdurige gezondheidsproblemen. Voor nachtwerkers en ploegenarbeiders, die al een onregelmatig ritme hebben, kan de omschakeling van het uur nog een grotere impact hebben. Lees in deze blog onze tips om de nadelen van ploegendienst op je gezondheid te beperken.
Uurrooster en verloning
Praat met je werkgever en bespreek van tevoren wat er van je wordt verwacht tijdens de overgang naar zomer- of wintertijd. Zo kun je indien nodig je werktijden aanpassen. Vraag ook hoe je precies wordt uitbetaald voor het uur meer of minder.
De jaarlijkse overgang naar zomer- en winteruur kan een significante impact hebben op werknemers met nachtdiensten, zowel op hun biologische klok als op hun werkrooster en verloning. Door een goede communicatie en heldere afspraken met je werkgever kan je een goede oplossing vinden om de overgang zo soepel mogelijk te maken.
Ben je bij een opdrachtgever tewerkgesteld via SD Worx Jobs? Neem dan contact op met je contactpersoon en vraag naar de afspraken bij de opdrachtgever.